ZORG: Explosieve groei onderzocht
*Aantal persoonsgebonden budgetten ( pgb’s) steeg met 25 procent per jaar.
* Helft groei komt van aanvragers die geen hulp hadden gevraagd als pgb niet bestond.
* Strengere eisen oplossing om systeem betaalbaar te houden.
DEN HAAG – Het aantal langdurig zieken, gehandicapten en ouderen dat zelf verpleging, verzorging of begeleiding inkoopt, is de afgelopen jaren enorm gestegen. Waren er in 1998 13.000 mensen met zo’n door de overheid verstrekt persoonsgebonden budget (pgb), in 2008 waren dat er 150.000, een stijging van 25 procent per jaar.
Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport dat inzage wilde in de oorzaken van de explosieve groei van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Het persoonsgebonden budget wordt uit de AWBZ betaald en bedraagt 10 procent van de totale AWBZ-uitgaven.
De grootste groep mensen ontvangt de zorg in natura. Dat betekent dat zij hulp krijgen van geregistreerde instanties zoals thuiszorginstellingen. Het persoonsgebonden budget heeft als voordeel dat mensen flexibeler zijn om zelf iemand te kiezen en te betalen die hen verzorgt. De zorg in natura steeg ook, maar niet zo hard als die van het pgb.
Het systeem van het persoonsgebonden budget schept zijn eigen vraag, constateren de onderzoekers van het SCP. Bijna de helft van de groei wordt veroorzaakt door nieuwe zorgaanvragers. Een ander deel ontving al hulp in natura, maar heeft dat omgeruild voor een pgb. De eerste groep had zonder mogelijkheid van het pgb geen zorg aangevraagd. Wel hadden zij er gezien hun beperkingen recht op, maar ze zagen ervan af omdat ze bijvoorbeeld al mantelzorg hadden of omdat de zorg in natura niet bij hun wensen aansloot. Met een pgb kunnen ook de mantelzorgers en de veel duurdere particuliere thuiszorg worden bekostigd.
De aanzuigende werking van het systeem wordt ook veroorzaakt door de hoogte van de budgetten en de relatief soepele eisen voor het aanvragen van die zorg. In Engeland en Duitsland, waar ook gebruik wordt gemaakt van persoonsgebonden budgetten, zijn de eisen veel strenger en de budgetten lager.
De vraag naar pgb’s zal nog verder stijgen wanneer het beleid niet wordt gewijzigd, schrijven de onderzoekers; ‘de vraag kan tot 67 procent hoger uitvallen.’ Als oplossing ziet het SCP aanscherping van de regels voor de AWBZ-zorg. Het pgb moet blijven bestaan, maar wel met strengere eisen. In de woorden van Debbie Oudijk, één van de onderzoek-sters: „Juist omdat door de vergrijzing steeds meer mensen gebruik maken van de zorg. Deze moet toegankelijk blijven voor de mensen die hem het hardst nodig hebben.”
Bron:"Zorgstelsel pgb schept eigen vraag" TC Tubantia 10/05/2011 
