Ruim 3000 mensen in Twente staan onder bewind. Dat wil zeggen dat ze om welke reden dan ook hun geldzaken niet (meer) zelf kunnen regelen. Meestal komt de bewindvoerder uit de familie, soms wordt het professioneel geregeld. Stuiver bewind en beheer in Enschede is met 500 zaken de grootste bewindvoerder in de regio. Hij richt zich op mensen met een verstandelijke beperking of psychische aandoening. De afgelopen jaren zag Stuiver bewind en beheer de clientčle enorm toenemen. ,,Voor deze groep betekent kopen op afbetaling ellende.’’
Het is donker in de woonkamer van Henk (47). De Almeloër doet voor de afspraak met Kees Baan van Stuiver bewind en beheer de lamp boven de eettafel aan. Hij hijst zijn grote lijf met enige moeite omhoog en sjokt naar de kast. Daar komt een gele Nettoramatas uit. Daarin zit de administratie van het afgelopen jaar. „Dit is wat, maar daar ligt ook nog wat”, hij wijst naar een stapel enveloppen op tafel. „En die tas daar in de hoek, daar zit ook nog wat in. Ik weet het ook niet precies, al dat papier... Je weet gewoon niet meer hoe en wat.” In de hoek dommelt vuilnisbakkie Timmie op een kleedje, aan de muur hangt een kruisbeeld. De koekoeksklok slaat vijf keer.
Kees Baan knikt begrijpend. ,,Wat nu belangrijk is is dat u zelf niets meer doet. Oké? Geen telefoontjes meer plegen of brieven schrijven. U hoeft zelfs geen envelop meer open te maken, daar wordt u alleen maar onrustig van, merk ik. Stuur alles naar ons door. Wij gaan dit oplossen. We gaan alle instanties schrijven en vertellen dat u voortaan onder bewind valt. Dat de post dus naar ons kan.’’ Henk knikt. ,,Ik zal blij zijn als ik er vanaf ben.” Hij haalt z’n schouders op. ,,Ach wat maakt het uit”, mompelt hij. ,,Anders leef ik wel verder op straat.’’ Zijn broer, die aanwezig is om de boel in goede banen te leiden, schudt geďrriteerd zijn hoofd.
Hij heeft veel zorgen om de zwaarlijvige man met de verstandelijke beperking, maar kan niets zonder zijn medewerking. ,,Dat is natuurlijk onzin, Henk. Het is maar wat fijn dat je een dak boven je hoofd hebt. Maar als je nu niet doorzet met deze maatregel dan gaat het die kant wel op.” Henk knikt. Het zal wel. Wie werkt bij Stuiver bewind en beheer krijgt wat voor de kiezen, vertelt Kees Baan. Je bent er om financieel orde op zaken te stellen en alle administratie over te nemen, maar in feite ben je ook een beetje maatschappelijk werker, zegt hij.
„Omdat onze doelgroep een psychische stoornis heeft, psychiatrisch patiënt is, een verstandelijke beperking heeft, dementeert of bijvoorbeeld aan het syndroom van Korsakov lijdt, kom je schrijnende situaties tegen. Dat is soms wel even slikken.” Kees komt uit de verzekeringswereld, hij heeft bewust gekozen voor de rigoureuze ommekeer. ,,Ik zou nu niet meer anders willen.’’
„Dat geldt voor al onze medewerkers”, vertelt de directeur van Stuiver bewind en beheer Rita Besselink. „Iedereen heeft zo zijn eigen redenen om hier te werken, bijna allemaal hebben we wel een familielid óf een kind met een dergelijke beperking. We ‘hebben wat’ met deze mensen, weten hoe belangrijk het is dat bewindvoering kan worden toegepast. Het is zo’n kwetsbare groep. Je wilt niet weten in wat voor puinhoop ze terecht kunnen komen, maar ook hoe ernstig ze financieel misbruikt worden.
Vaak genoeg zelfs door hun eigen vader, moeder of kind.” Voor alle duidelijkheid, gaat ze verder: Stuiver is géén alternatieve Stadsbank. „We regelen geldzaken voor mensen die niet in staat zijn hun vermogen te beheren, of dat nu een positief of negatief saldo is. Regelmatig worden we ingeschakeld via zorginstellingen als Mediant of Aveleijn. Het kan ook heel goed zijn dat ouders voor hun verstandelijk beperkte zoon of dochter de financiën bij ons onderbrengen, die hebben bij wijze van spreken een ton aan spaargeld.”
„Rijk word je hier niet.” Rita wijst lachend om zich heen. „We zitten hier prima hoor, maar het is niet bepaald een flitsend pand.” Het kantoor van Stuiver bewind en beheer zit tweehoog in een Enschedese volkswijk en heeft de meubels geschonken gekregen. Het adres van het kantoor noemen de medewerkers nooit, ze bezoeken uit veiligheidsoverwegingen altijd aan huis. ,,Het is geen vetpot. Alles wat we extra hebben investeren we liever in nieuwe medewerkers of iets dat de cliënten ten goede komt.” Per cliënt krijgt de stichting een vast bedrag toegekend door de kantonrechter. In veel gevallen compenseert dat maar net of net niet de tijd en uren die erin worden gestoken.
Tien jaar geleden begon Besselink vooral uit idealisme bij Stuiver bewind en beheer. Geweldig werk, vindt ze nog steeds. ,,Het is heel veelzijdig. Allereerst moet je financieel inhoudelijk heel veel weten. Alles komt voorbij: we kopen en verkopen huizen, doen nalatenschappen, regelen de belastingaangifte, huuren zorgtoeslag, een check op verzekeringen, eventuele kortingen, kinderopvangtoeslag, afbetalingen…” Bovendien moet je sociaal vaardig zijn.
„Soms krijg ik de papieren in een grote zak met muizenkeutels erop. Of de voordeur gaat met moeite open vanwege de rommel. Soms zijn mensen boos, voelen ze zich belemmerd. Ze hebben slechte dagen, goede dagen, wisselende stemmingen. Daar moet je mee kunnen omgaan.”
Soms ontstaat er een speciale band met een cliënt. Zoiets heeft Rita Besselink met Ester. Ester is 43 jaar, al lange tijd een psychiatrisch patiënt en in behandeling bij Mediant. Er waren donkere tijden dat ze in haar pyjama ernstige verward langs het spoor liep en gedwongen opgenomen moest worden, maar op het moment gaat het beter en heeft ze haar stoornis meer onder controle. Zo’n twee jaar geleden werd de Hengelose door haar begeleider van Mediant aangedragen bij Stuiver bewind en beheer. Rita nam de zaak op zich.
„Je hebt mensen waar je direct wat mee hebt, dat had ik met Ester.’’ De twee kijken elkaar even aan. Ester plukt wat aan haar vingers. „Vanwege mijn dissociatiestoornis weet ik soms niet wat ik doe, ik kan hele stukken van de film kwijt zijn, terwijl ik voor mijn omgeving gewoon aanwezig lijk. In dat soort fases geef ik geld uit aan ik weet niet wat, meestal heb ik er daarna geen idee van wat ik heb gekocht. Er zit geen rem op en omdat ik alleen woon is er niemand die me dat duidelijk maakt.” Het gevolg was dat de schulden van Ester bij onlinewarenhuizen gigantisch opliepen. ,
,Verschrikkelijk, de hoge kredieten die bijvoorbeeld Wehkamp in een oogwenk verstrekt en de rentes die daar vervolgens overheen komen.” Rita Besselink kan zich er oprecht boos over maken. „Het online shoppen op afbetaling is voor de doelgroep waar wij mee werken echt funest. Het is heel verleidelijk, maar voor kwetsbare mensen zijn de gevolgen immens.
Het betekent dozen vol ellende.” Sinds het kopen op afbetaling, maar ook het gemak om leningen af te sluiten door bijvoorbeeld het versturen van simpel sms’je een vlucht nam, heeft Stuiver de clientčle aanzienlijk zien groeien. „Slachtoffers van de consumptiemaatschappij.”
Ester had haar zaakjes relatief snel op orde, Rita regelde een ‘finale kwijting’ waarbij de crediteur akkoord gaat met een deel van het bedrag dat in een keer wordt afgelost. „Ik sliep er niet van. Het heeft me zoveel rust gegeven dat ik mijn financiën uit handen heb gegeven.”
Het is een voorbeeld van een onder bewindvoering waarbij de cliënt dankbaar is en het ziet als een ontlasting. Maar het komt ook voor dat mensen het zien als betutteling en zich beknopt voelen in hun vrijheid.
Zo is de omgeving van Henk al langere tijd bezig hem te bewegen met Stuiver in zee te gaan. Henk lijkt nu echter ‘om’. Misschien is de druppel die de emmer deed overlopen het feit dat de tv inmiddels al drie weken op zwart staat, omdat Cogas niet is betaald. „De avond duurt nu wel erg lang”, mompelt Henk. Kees wil het zo snel mogelijk regelen. „Dit is natuurlijk niet leuk voor u.” Of er verdere acute problemen zijn, wil hij weten.
Henk wijst naar zijn driekwartbroek, met moeite over zijn grote onderbenen getrokken. „Dit zijn mijn enige kleren. Het wordt nu zo koud, met de hond uitlaten is deze broek niet fijn.” Zijn broer moppert. „Hij heeft zes keer XL. Vind daar maar eens wat in.” Kees belooft er werk van te maken. „We gaan kijken hoe we u snel aan wat nieuws kunnen helpen.”
* De namen van de betrokken cliënten zijn gefingeerd.
Door: Yildiz Huinink
Steun van de Vrienden van Stuiver
Omdat Stuiver bewind en beheer de afgelopen jaren een enorme groei heeft doorgemaakt betekent dat een flinke belasting voor de medewerkers. Cliënten moeten intensiever worden begeleid, dus het aantal medewerkers is uitgebreid. Scholing is nodig om (gedrags)problemen te herkennen en er is behoefte aan meer computers met de bijbehorende software. Om Stuiver financieel te ondersteunen is de Stichting Vrienden van Stuiver opgericht.
De stichting heeft zich ten doel gesteld fondsen te werven en zoekt sponsors die jaarlijks een bedrag van honderd euro willen doneren aan de Stichting Vrienden van Stuiver. Dekkers Garantiemakelaars doneert een startkapitaal.
Voor meer informatie:
www.vriendenvanstuiver.nl,
info@vriendenvanstuiver.nl of 053 - 48 22 2 90 (Janien Zomer).
Wat is bewindvoering?
Bewindvoering of onder bewindstelling heeft betrekking op het vermogen van een persoon. Als iemand door zijn lichamelijke of geestelijke toestand niet meer zijn financiële zaken kan regelen dan kan hij zijn goederen en geld onder bewind laten stellen. De rechter stelt een bewindvoerder aan die tijdelijk of blijvend het vermogen van de onder bewind gestelde beheert. Het gevolg is dat hij of zij niet meer zelfstandig mag beslissen over zijn vermogen. Met andere woorden: er mag niets meer verkocht worden zonder toestemming van de bewindvoerder.
Het is ook mogelijk een beperkt bewind in te stellen. Dan wordt over een bepaald deel van het vermogen bewind gevoerd, bijvoorbeeld over het spaargeld of het onroerend goed. Bewindvoering wordt niet in een register bijgehouden.
In principe spreekt de wet de voorkeur uit voor een bewindvoerder uit de familie, bijvoorbeeld een ouder die dit belangeloos doet voor zijn kind of andersom.
In sommige gevallen is dit niet mogelijk, bijvoorbeeld omdat een ‘buitenstaander’ verlangd wordt of de situatie te gecompliceerd is, en dan wordt een professionele bewindvoerder benoemd. De rechtbank Almelo schat dat twintig procent van de bewindvoeringen ondergebracht is bij professionals. In deze regio voert Stuiver bewind en beheer circa driekwart van de niet-familiebewindvoeringen.
Eén keer per jaar en aan het einde van het bewind moet de bewindvoerder tegenover de betrokkene rekening en verantwoording afleggen. Hij moet dan dus precies kunnen aantonen wat er allemaal door hem is geregeld en uitgegeven en met de bewijsstukken daarvan komen. Dit gebeurt in het bijzijn van de kantonrechter.
Bron> 'Onder bewind' TC Tubantia 18/12/2010
